Izborna posmatračka misija EU: Drugi krug lokalnih izbora na Kosovu protekao veoma dobro

Drugi krug lokalnih izbora održan 14. novembra u 21 od 38 kosovskih opština bio je konkurentan i dobro organizovan, saopšteno je iz Izborne posmatračke misije EU na Kosovu.

Posmatrači EU pozitivno su ocenili glasanje i prebrojavanje. Kampanja je bila mirna, ali sa oštrijim tonom nego u prvom krugu i sa slučajevima obmanjujućih sadržaja koji su se širili na internetu. Većina kandidata zanemarila je petodnevno ograničenje zvaničnog perioda kampanje.

Posmatrači EU EOM ocenili su glasanje kao veoma dobro ili dobro na 99 odsto posećenih biračkih mesta, u 21 opštini, i prebrojavanje kao dobro i veoma dobro na svim posećenim biračkim mestima, iako je bilo određenih poteškoća sa usklađivanjem glasačkih listića u oko trećini posmatranih biračkih mesta.

Tabelarni prikaz rezultata prvog kruga, iako temeljan i transparentan, otkrio je značajne slabosti u prebrojavanju i popunjavanju obrazaca rezultata. Skoro hiljadu rezultata biračkih mesta za izbore za gradonačelnike i skupštinu opština je moralo da se prebroji što ukazuje na potrebu sveobuhvatnog pregleda dizajna biračkih listića, lista kandidata i obrazaca za rezultate, kao i obuke članova biračkog odbora (BO). Centralna izborna komisija (CIK) je pre drugog kruga izbora smenila 806 biračkih službenika koji su pokazali loše rezultate tokom prebrojavanja i popunjavanja obrazaca za rezultate.

Većina kandidata se, zbog manjka sankcija za vođenje kampanje van zvaničnog petodnevnog perioda, agitovala mnogo pre nego što je zvanična kampanja i počela. Skupovima kandidata prisustvovali su lideri glavnih stranaka, uključujući kosovskog premijera Aljbina Kurtija i njegove ministre, dok su se kandidati LVV-a često predstavljali kao garanti projekata finansiranih iz centralnog budžeta. Štaviše, između dva kruga, vlada je najavila privremeno povećanje socijalnih davanja, što je dovelo do optužbi opozicije za indirektnu kupovinu glasova.

Dok su kandidati delili korisne informacije putem onlajn platformi, sumnjive Fejsbuk stranice su korišćene radiširenja obmanjujućih sadržaja koji ometaju sposobnost birača da formiraju mišljenja bez manipulativnih uplitanja. Kandidati su uglavnom koristili reklame da promovišu svoje platforme za kampanju, dok su oglasi trećih strana uglavnom korišćeni da diskredituju takmičare, uključujući i lične optužbe.

Nakon lokalnih izbora održanih 17. oktobra, izabrani su članovi svih 38 skupština opština, kao i 17 od 38 kandidata za gradonačelnike koji su dobili preko 50 odsto važećih glasova. Izlaznost na celom Kosovu na izborima 17. oktobra bila je 43 odsto, ali je u opštinama sa većinskim srpskim stanovništvom bila znatno veća – 61 odsto

Drugi krug izbora održan je u preostaloj 21 opštini, uključujući i Prištinu, između dva vodeća kandidata u svakoj opštini. Između dva kruga među političkim subjektima sklopljeno je mnoštvo ad hoc koalicija za podršku kandidatima za drugi krug. Često su to bili taktički savezi formirani uprkos ideološkim podelama i zanemarivanju odnosa snage na centralnom nivou.

U prvom krugu, kandidati Srpske liste pobedili su na izborima za gradonačelnike u devet od deset opština u kojima su Srbi većina. Demokratska partija Kosova osvojila je četiri mesta za gradonačelnika u prvom krugu, dok su Demokratski savez Kosova i Alijansa za budućnost Kosova osvojili po dva. Kandidati za gradonačelnike vladajućeg Pokreta Samoopredeljenje nisu osvojili ni jednu gradonačelničku funkciju u prvom krugu, ipak njihovi kandidati su se kvalifikovali u drugi krug u 12 opština.

Što se tiče mesta u skupštinama opština, Demokratski savez Kosova, Demokratska partija Kosova i Alijansa za budućnost Kosova su generalno zadržali status kvo u odnosu na izbore 2017. godine, pri čemu su Demokratski savez Kosova i Demokratska parijta Kosova dobili po 206 mesta, a Alijansa za budućnost Kosova 120 mesta. Samoopredeljenje je osvojio 193 odborničkih mesta, povećavši svoju zastupljenost za preko 30 odsto na štetu manjih partija kao što su Socijaldemokratska inicijativa i Alijansa za novo Kosovo. Srpska lista sa 147 mesta dominira u skupštinama opština u opštinama sa većinskim srpskim stanovništvom, a u nekima od njih je i jedina politička snaga.

Od 17 novoizabranih dve gradonačelnice su žene i obe su iz redova Srpske liste. Među 42 kandidata u drugom krugu izbora bila je samo jedna žena. Od 1.002 izabrana odbornika, 364 su žene – 221 izabrana na osnovu dobijenih glasova i 143 primenom rodnih kvota.

Izvor i foto: Radio Mitrovica sever

Comments