Mitrovčanin Marko Benjaminović – ime mraka

Povodom Dana sećanja na žrtve Holokausta u Srbiji doktorant istorije Miloš Damjanović održao je  sinoć u „Akvarijusu“ u Kosovskoj Mitrovici predavanje „Uloga Mitrovčanina Marka Benjaminovića u Holokaustu“.

Marko Benjaminović je Mitrovčanin koga bi Mitrovčani najradije zaboravili, pod uslovom da znaju da je postojao. A gotovo niko nije znao da je u našem gradu živela  jedna od najsvirepijih i najbeskrupuloznijih figura  tokom okupacije Jugoslavije u Drugom svetskom ratu.

Postavši saradnik nemačke Tajne policije tragao je za odbeglim Jevrejima u Beogradu i prijavljivao okupatorskim vlastima koje su ih lišavale slobode i deportovale u logore gde su likvidirani.

Damjanović je  publiku upoznao sa delom čoveka koji je učestvovavo  u hapšenju sopstvenih roditelja i najbližih rođaka,  i koji je  pred kraj rata pacovskim kanalima, pod novim identitetom, kao Marko Berani, prebegao u Južnu Ameriku gde je živeo slobodno i umro prirodnom smrću

 Posleratna UDBA nije uspela da mu uđe u trag, a jugoslovenske vlasti su ga u odsustvu osudile kao ratnog zločinca – kaznu nikada nije izdržavao.

Pola života Marko je živeo kao moralno ruglo, a drugu polovinu kao moralno ruglo u bekstvu. Seljakajući se po Južnoj Americi, u konstantnom strahu da će ga aktuelni poredak naći I izručiti organima pravde.

“Ono što je ironično i tragično u celoj priči, jeste da je on sahranjen 1962. godine na Jevrejskom groblju u Montevideu. Jevrejska zajednica u Urugvaju nije znala da je on bio neko ko je imao jako mračnu ulogu u celoj priči” rekao je između ostalog Damjanović.

Miloš M. Damjanović (1985) doktorand je istorije na Filozofskom fakultetu u Кosovskoj Mitrovici. Bavi se istraživanjem prošlosti jevrejske zajednice na Кosovu i Metohiji, jevrejstvom na jugoslovenskom prostoru, Holokaustom na tlu Jugoslavije, kao i srpskom i jugoslovenskom istorijom druge polovine 19. i prve polovine 20. veka. Učesnik je mnogobrojnih naučnih konferencija održanih u zemlji, regionu i inostranstvu. Objavljuje radove na srpskom i engleskom jeziku, u domaćim i stranim stručnim časopisima, kao i u zbornicima sa konferencija. Za dosadašnje radove nagrađivan je više puta na godišnjim konkursima organizovanim od strane Saveza jevrejskih opština Srbije za radove sa jevrejskom tematikom. 

Comments