Srpska pravoslavna crkva proslavlja Svetu velikomučenicu Paraskevu Rimljanku, poznatiju kao Trnova Petka. Svetica je veoma poštovana u našem narodu.
Praznikom Svete Petke Trnove se završava mali letnji „ciklus ženskih praznika“, kome pripadaju i Ognjena i Blaga Marija.
Rodom Rimljanka, prepodobna mučenica Paraskeva, rođena u hrišćanskoj porodici, živela je u drugom veku. Posle smrti roditelja, koji su bili veoma imućni, sve nasleđeno je podelila sirotinji i zamonašila se.
Zbog vere u Gospoda, zatvarana je, mučena i na kraju posečena mačem, po naređenju kneza Tarasija, oko 140. godine.
Po nalogu bugarskog kralja Asena prenesena je u Trnovo i sahranjena u crkvi nazvanoj njenim imenom.
Njene mošti, kasnije su prenete u Carigrad. Za Trnovu Petku kažu da je i ženski praznik, jer ga slave žene.
Običaji i verovanja
Mnoge žene poste sedam dana, da bi se danas pričestile. Običaj je da se žene ne bave kućnim poslovima, već treba da praznuju i provedu dan u radosti, miru i molitvi.
Veruje se da na današnji dan nikako ne valja mesiti hleb, prati veš, iznositi pepeo ili raditi bilo šta od ručnih radova, da ženama tokom godine ne bi trnule ruke.
Na današnji dan žene i devojke beru sveže cveće i sa njim ukrašavaju svoje domove kako bi u njima cele godine vladali mir i sloga. Takođe, veruje se da danas treba obući novu i lepu odeću, posebno devojčicama, kako bi ih pratila sreća.
Ponegde se proslavljaju i zavetine i manastirske slave.
Mnogi Svetu Petku Trnovu, koja je bila Rimljanka i koja se slavi u avgustu, mešaju sa Svetom Petkom koja je bila Grkinja i slavi se u oktobru, ne znajući da u kalendaru ima više svetiteljki sa ovim imenom.
Obeležavanje Trnove Petke na Kosovu i Metohiji
Na Kosovu i Metohiji praznik ima posebno mesto u pojedinim sredinama.
U Suvom Dolu kod Kosovske Mitrovice nalazi se crkva posvećena Svetoj Petki, a praznik se obeležava kao seoska slava. Uoči slave 2023. godine crkva je bila obijena i opljačkana, a počionici nikada nisu pronađeni.
Manastir Ulije kod Leposavića danas obeležava manastirsku slavu. Reč je o ženskom manastiru Eparhije raško-prizrenske, koji potiče iz 13. veka i obnovljen je 2018. godine. Slava manastira Ulije obeležava se svetom arhijerejskom liturgijom, koja je počela u 08.00 časova, a nakon nje je organizovana trpeza ljubavi za verni narod.
U Lapljem Selu crkva Svete Petke proslavlja hramovnu slavu. Prema dostupnim podacima, crkva je dobila ime po svetiteljki 1938. godine, a praznik se u selu obeležava liturgijom, litijom i rezanjem slavskog kolača. Trnova Petka se u Lapljem Selu proslavlja i kao krsna i seoska slava, a na proslavu dolaze i meštani okolnih Preoca i Čaglavice.
U Straži kod Novog Brda Trnova Petka je seoska, ali i hramovna slava crkve posvećene ovoj svetiteljki. Crkva je sagrađena u 14. veku, u vreme razvoja srednjovekovnog Novog Brda. U okviru tradicionalnih običaja u Straži se za praznik obavlja i osvećenje masla.
Kao seoska i hramovna slava, današnji praznik obeleževa se i u Mušnikovu kod Prizrena. Centralno mesto okupljanja Srba i raseljenih vernika jeste istorijska Crkva Svete Petke koja se nalazi u ovom selu Sredačke župe.
