Radovi na izgradnji više objekata u Čaglavici o kojima je Medija centar prvi put pisao 22.07.2025. godine, zatim 8.08.2025., kao i 30.12.2025. i 5.01.2026. godine, odvijaju se i dalje nelegalno, potvrđeno je Medija centru iz Opštine Gračanica.
Investitor navodi da je podneo zahtev za dobijanje građevinske dozvole, dok iz Odeljenja za urbanizam tvrde da takav zahtev nikada nisu dobili. Iako nadležna inspekcija već mesecima sprovodi pojedine zakonom propisane procedure, gradnja se i dalje nesmetano odvija na terenu.
U pitanju su radovi koji se više od sedam meseci izvode u blizini lokaliteta „Kruševac“, nedaleko od puta Čaglavica-Ajvalija. Na tom području su se prvobitno nalazile dve parcele ukupne površine oko jednog hektara i dvadeset ari, ali je u međuvremenu izvršena parcelacija, pa se sada na toj lakaciji nalazi manjih 26 parcela.
Iako gradnja traje od jula prošle godine, a Opština Gračanica je još tada potvrdila da parcele nisu obuhvaćene važećim razvojnim planom i da gradnja na njima nije dozvoljena, Medija centar je 14. januara 2026. godine, pozivajući se na Zakon o pristupu javnim dokumentima, uputio dodatni upit Opštini Gračanica. Zatražili su pojašnjenje da li se radovi i dalje vode kao nelegalni, odnosno da li je investitor u međuvremenu dobio odobrenje i ako jeste kad ga je dobio i na osnovu čega.
Iz Odeljenja za urbanizam je 23.01.2026. godine stigao odgovor da se građevinski radovi na tim parcelama odvijaju bez odobrenja za izgradnju, odnosno bez građevinske dozvole.
„Odeljenje za urbanizam je nadležno za izdavanje građevinskih dozvola, ali za građevinske radove koji se odvijaju na pomenutim parcelama, investitor nije podneo zahtev za izdavanje građevinske dozvole“, navodi Odeljenje za urbanizam Opštine Gračanica i dodaje da ovo odeljenje ne poseduje „nikakvu dokumentaciju u vezi sa ovom gradnjom, jer nije ni bilo zahteva od strane investitora“.
Na pitanje Medija centra da li je i šta Opština Gračanica konkretno preduzela u vezi sa radovima koji se proteklih meseci odvijaju na ovim parcelama, stigao je odgovor iz Odeljenja inspekcije, odnosno građevinske inspektorke Durate Šabani Tusuni.
„Sve radnje u vezi sa parcelama u katastarskoj zoni Čaglavica sprovedene su u potpunosti u skladu sa važećim zakonskim propisima. Doneta rešenja i celokupan proces do sada, realizovani su uz poštovanje svih zakonskih odredbi“, navodi se u odgovoru inspektorke Durate Šabani Tusuni.
Iako je moguće da su sve radnje koje je Opština Gračanica preduzela sprovedene u skladu sa propisima, ostaje pitanje zašto nisu sprovedene i sve ostale mere koje su u nadležnosti inspekcije.
Na osnovu informacija i dokumentacije dostavljene Medija centru, ne postoje zapisnici o postavljanju trake za zabranu gradnje, nisu podnete krivične prijave, niti je sprovedeno rušenje bespravno izgrađenih objekata, iako je istekao rok koji je inspekcija odredila rešenjem, a na koje nije podneta žalba.
Pored pisanih izjava, Medija centru je dostavljena i tražena dokumentacija u vezi sa ovim slučajem, uključujući zapisnike o inspekcijskim kontrolama na terenu, odluka o obustavi radova, rešenja o novčanoj kazni i rušenju, kao i žalba investitora na rešenje o rušenju, koje je kako tvrdi, doneto 2029. godine. Sva dokumentacija u vezi sa ovim slučajem dostavljena je na albanskom jeziku.
Inspekcijske mere bez efekta
Prva inspekcijska kontrola na ovoj lokaciji obavljena je 4.07.2025. godine, gde su inspektorke Durata Šabani Tusuni i Jelena Jović konstatovale da se odvijaju zemljani radovi, odnosno da se vrši iskop za podrum, da investitor ne poseduje građevinsku dozvolu i da postupa suprotno zakonu o izgradnji i da se zabranjuje dalje izvođenje radova.
Druga inspekcijska kontrola obavljena je 6.08.2025. godine. Iste inspektorke, kao i u prvom slučaju, konstatovale su da su i nakon kontrole od 4.7.2025. godine radovi nastavljeni, da je podrum iskopan i da se radi o pet objekata, da investitor ne poseduje građevinsku dozvolu. Inspektorke su tom prilikom izdale nalog „da se radovi odmah zaustave“.
Dana 11.08.2025. godine Odeljenje inspekcije, donelo je Odluku, kojom se nalaže investitoru da odmah obustavi građevinske radove i da vrati zemljište u prethodno stanje kakvo je bilo pre početka radova. Međutim, u ovom rešenju nije preciziran rok do kada je investitor dužan da vrati zemljište u prethodno stanje.
Nakon što je investitor nastavio sa gradnjom, usledile su nove posete inspektora na terenu.
Nova kontrola na parcelama obavljena je 20.08.2025. godine od strane inspektorke Durate Šabani Tusuni i inspektora Miloša Savića. Inspektori su konstatovali da je na ovim parcelama gradnja nastavljena mimo zakona, investitoru izrekli novčanu kaznu od 500 evra i naložili da se radovi odmah obustave.
Prema dokumentaciji koja je dostavljena Medija centru nakon donetog rešenja o kazni od 500 evra, koje je arhivirano 11.09.2025. godine, iako je doneto 21.08.2025. godine, inspekcija se ovom gradnjom nije bavila naredna tri i po meseca, odnosno do 15.12.2025. godine.
Tog dana je izvršena kontrola na terenu od strane inspektorki Durate Šabani Tusuni i Jelene Jović, kada je konstatovano da je na parcelama bila relativna pauza, ali da su radovi ponovo započeti, uključujući radove i na spratu objekta. Utvrđeno je da investitor nema građevinsku dozvolu, da deluje suprotno zakonu o izgradnji i tom prilikom naloženo mu je još jednom da obustavi radove.
Kako ni tada, radovi nisu obustavljeni. Odeljenje inspekcije je dva dana kasnije 17.12.2025. godine donelo rešenje o rušenju bespravno izgrađenih objekata, koje se odnosi na ukupno 26 parcela u Čaglavici. Rešenjem je naloženo da se u roku od 15 dana od prijema izvrši uklanjanje nelegalno sagrađenih objekata. Navodi se i da je rešenje dostavljeno radnicima na terenu 17. decembra 2025. godine, kao i da nezadovoljna strana ima pravo žalbe u roku od 15 dana od prijema.
Žalba na rešenje sa datumom iz budućnosti
Medija centru je u vezi sa ovim slučajem dostavljena žalba investitora, kojom se traži odlaganje izvršenja rušenja. Žalba je 21. januara 2026. godine, preko Opštine Gračanica, podneta Ministarstvu za životnu sredinu i prostorno planiranje.
U žalbi se navodi da je podneta protiv rešenja o rušenju broj 5703/25 od 12.12.2029. godine, koje je, prema tvrdnjama investitora, uručeno 14. januara 2026. godine (istog dana kada je Medija centar poslao upit Opštini Gračanica).
Međutim, u dokumentaciji dostavljenoj Medija centru ne postoji rešenje sa navedenim brojem i datumom. Imajući u vidu da se radi o datumu iz budućnosti, ostaje nejasno da li takvo rešenje uopšte postoji.
Da li je reč o grešci investitora u navođenju broja i datuma rešenja, za sada nije poznato, ali je činjenica da se na pet različitih mesta u žalbi navodi isti broj i datum – 5703/25 od 12.12.2029. godine, a koje mu je kako tvrdi u žalbi uručeno 14.01.2026. godine .
Takođe je činjenica da je prema dokumentaciji koja je dostavljena Medija centru, Građevinska inspekcija investitoru, preko radnika na terenu, 17.12.2025. godine dostavila rešenje o rušenju broj 5702/25 od 17.12.0205. godine i na to rešenje ne postoji žalba.
Suprotstavljene tvrdnje investitora i Opštine Gračanica
U žalbi kojom se traži odlaganje izvršenja rešenja o rušenju, investitor navodi da osporava rešenje zbog bitnih povreda odredaba upravnog postupka, pogrešno i nepotpuno utvrđenog činjeničnog stanja, kao i pogrešne primene materijalnog prava od strane Odeljenja inspekcije Opštine Gračanica.
Takođe se navodi da je „Direkcija za inspekciju Opštine Gračanica bila obaveštena da je investitor podneo zahtev za izdavanje ekološke i građevinske dozvole Direkciji za urbanizam Opštine Gračanica, ali da o tim zahtevima još uvek nije doneta odluka“.
Investitor smatra da se, dok se o tim zahtevima ne odluči, ne može naložiti rušenje objekata.
Iz sadržaja žalbe može se zaključiti da se investitor obraćao i Komisiji za žalbe Opštine Gračanica
Međutim, u dokumentaciji koja je dostavljena Medija centru, ne postoji nijedna ranija žalba ovog investitora, niti odluka Komisije za žalbe Opštine Gračanica.
Da li Opština Gračanica skriva dokumentaciju?
Za sada nije poznato da li Opština Gračanica, odnosno Odeljenje za urbanizam i Odeljenje inspekcije, raspolažu dokumentacijom koja nije dostavljena Medija centru. Ipak, na osnovu navoda iz žalbe investitora, postoji osnovana sumnja da Medija centru, po zahtevu podnetom na osnovu Zakona o pristupu javnim dokumentima, nisu dostavljena sledeća dokumenta – Rešenje broj 5703/25 od 12.12.2029. godine, Zahtev investitora za izdavanje ekološke i građevinske dozvole, Žalba investitora Komisiji za žalbe Opštine Gračanica i Odluka Komisije za žalbe Opštine Gračanica.
Skrivanje dokumenata je krivično delo
Zakonom o pristupu javnim dokumentima, u članu 33, propisano je -„Institucija ili odgovorni službenik nadležne javne institucije, koji dozvoli oštećivanje, uništavanje, skrivanje ili na neki drugi način ili oblik učini nejasnim javni dokument, u cilju onemogućivanja realizacije prava na pristup javnim dokumentima od strane zainteresovanog tražioca, kažnjava se prema Krivičnom zakoniku Republike Kosova“.
Krivični zakonik Kosova predviđa sankcije za ovakva postupanja
Član 407 – „Oduzimanje ili uništenje službenih pečata ili spisa“
„Ko neovlašćeno oduzme, sakrije, uništi, ošteti ili na drugi način učini neupotrebljivim službeni pečat, registar, spis ili ispravu koji pripada ili se nalazi u posedu državnog organa ili drugog pravnog lica koje vrši javna ovlašćenja, kazniće se novčanom kaznom ili kaznom zatvora do tri (3) godine.“
Član 408 – „Uništenje ili skrivanje arhivskog materijala“
„Ko neovlašćeno uništi, sakrije ili učini neupotrebljivim arhivski materijal, ili takav materijal iznese iz zemlje, kazniće se novčanom kaznom ili kaznom zatvora do tri (3) godine.“
Nelegalna gradnja sistemski problem
Iako je Opština Gračanica u svojim odgovorima potvrdila da se gradnja na pomenutim parcelama odvija bez građevinske dozvole i da su preduzete određene inspekcijske mere, iz dostavljene dokumentacije proizlazi da svi zakonom predviđeni mehanizmi za zaustavljanje nelegalne gradnje nisu dosledno primenjeni, piše Medija centar Čaglavica.
Pored donošenja odluka o obustavi radova, izricanja novčane kazne i donošenja rešenja o rušenju, u dokumentaciji nema dokaza o primeni strožih mera, poput postavljanja trake odnosno pečaćenja gradilišta, podnošenja krivičnih prijava zbog nastavka radova nakon zabrane, niti o prinudnom izvršenju rešenja o uklanjanju objekata, iako je rok za izvršenje istekao.
Takođe, nema podataka o korišćenju policijske asistencije radi sprovođenja inspekcijskih naloga, niti o preduzimanju mera prema izvođačima radova i drugim odgovornim licima.
Takav institucionalni odgovor, u kojem se nezakonita gradnja nastavlja mesecima uprkos formalnim zabranama, dovodi u pitanje efikasnost inspekcijskog nadzora i ostavlja prostor za nastavak gradnje bez stvarnih posledica po investitora, upozorava Medija centar.
Ovaj slučaj, međutim, nije izolovan. Na teritoriji Opštine Gračanica su tokom prethodnih godina na sličan način izgrađene stotine nelegalnih objekata, što ukazuje na dugotrajan i sistemski problem u sprovođenju inspekcijskog nadzora, a ne na pojedinačni propust u ovom konkretnom slučaju, takođe navodi ovaj medij.
